Deall dewisiadau buddsoddi ar gyfer Ynni Lleol Clyfar yng Ngogledd Cymru

Cefnogodd Wavehill a CAG Consultants Uchelgais Gogledd Cymru yn 2021 i ddatblygu’r Achos Economaidd fel rhan o’r achos busnes ar gyfer y prosiect Ynni Lleol Clyfar (sydd bellach yn gweithredu fel y “Gronfa Ynni Glân”) o fewn Bargen Twf Gogledd Cymru.

Mae’r gronfa yn cefnogi ystod o brosiectau gynhyrchu ynni adnewyddadwy a seilwaith, datrysiadau ynni clyfar, effeithlonrwydd ynni, datgarboneiddio ac ymyriadau ôl-osod.

Helpodd y gwaith i ddiffinio sut y gallai’r prosiect gefnogi buddsoddiad carbon isel, perchnogaeth leol a buddiau economaidd ar draws y rhanbarth orau. Canolbwyntiodd y comisiwn ar lunio a phrofi opsiynau darpariaeth cyn symud ymlaen at yr achos busnes. Roedd hyn yn cynnwys:

datblygu ffactorau llwyddiant gyda rhanddeiliaid y prosiect
nodi ac asesu opsiynau darparu rhestr hir
adolygu cryfderau, risgiau ac ystyriaethau cyflawni
cyfyngu opsiynau i restr fer a’r ffyrdd gorau ymlaen
asesu aliniad ag amcanion gwariant ac ystyriaethau gwerth

Adolygodd gweithgarwch cwmpasu cynnar y Strategaeth Ynni Ranbarthol ochr yn ochr ag ymyriadau cenedlaethol a lleol presennol. Roedd hyn yn nodi lle gallai buddsoddiad ychwanegol cynnig gwerth a lle roedd gweithgaredd eisoes wedi’i sefydlu’n dda.

Ystyriodd yr asesiad feysydd ymyrraeth ar draws ynni domestig, ynni masnachol a diwydiannol, trafnidiaeth a chynhyrchu adnewyddadwy, a helpodd i flaenoriaethu’r meysydd lle gallai buddsoddiad ychwanegol drwy’r gronfa hon ychwanegu gwerth mwyaf.

Archwiliodd y broses arfarnu opsiynau ar draws pum maes:

cwmpas y gwasanaeth
datrysiad i’r gwasanaeth
trefniadau darparu
gweithredu
strwythur cyllido

Deilliannau

Daeth y gwaith i’r casgliad bod cronfa fuddsoddi carbon isel agored yn cynrychioli’r ffordd a ffefrir ymlaen, gyda model sy’n cynnwys cronfa £25m, a ffocws ar greu swyddi a gwerth economaidd yng Ngogledd Cymru, lleihau allyriadau carbon a chynyddu perchnogaeth leol o brosiectau ynni carbon isel lleol. Mae’r rhain i gyd yn cael eu hadlewyrchu yn raddfa a ffocws y Gronfa Ynni Glân sydd bellach ar waith.

Roedd yr Achos Economaidd yn darparu fframwaith clir a ymgynghorwyd yn effeithiol arno, gan gefnogi dilyniant i gamau achos busnes diweddarach. Sefydlodd ddull sy’n seiliedig ar dystiolaeth ar gyfer cytuno ar flaenoriaethau buddsoddi, mecanweithiau darparu a strwythurau cyllido, tra’n creu sail a rennir ar gyfer gwneud penderfyniadau yn y dyfodol ynghylch buddsoddiad carbon isel yng Ngogledd Cymru.