Deall yr hyn a ddatgelodd y Gronfa Adfywio Cymunedol am gyflawni twf lleol
Penodwyd Wavehill gan y Weinyddiaeth Tai, Cymunedol a Llywodraeth Leol (MHCLG) i werthuso Cronfa Adfywio Cymunedol y DU (CRF) gwerth £220m, rhaglen 2021 a gynlluniwyd i dreialu dulliau twf lleol cyn Cronfa Ffyniant a Rennir y DU.
Archwiliodd y gwerthusiad sut roedd y rhaglen yn gweithredu ledled y DU, pa ddarpariaeth a fabwysiadwyd yn lleol, a beth helpodd y rhaglen i’w gyflawni ar trwy prosiectau oedd yn cynnig cymorth cyflogaeth, datblygu sgiliau, cymorth busnes, a buddsoddiad lleol.
Roedd y gwaith yn cyfuno dadansoddiad perfformiad y rhaglen, gwerthuso prosesau, ac adolygiad o mwy na 300 o werthusiadau ar lefel prosiect a gwblhawyd yn ystod ac ar ôl darpariaeth y rhaglen.
Roedd y gwerthusiad yn archwilio:
- sut cafodd prosiectau eu dewis a’u rheoli
- sut roedd partneriaethau lleol yn gweithredu
- gwariant, allbynnau a chanlyniadau’r rhaglen
- gwersi sy’n dod i’r amlwg o wahanol fathau o ymyrraeth
- sut roedd darpariaeth yn llywio paratoadau ar gyfer UKSPF
Canfu’r astudiaeth fod y CRF yn cefnogi ystod eang o weithgarwch twf lleol o fewn cyfnod cyflenwi cywasgedig. Erbyn diwedd y rhaglen, roedd £186m wedi’i wario ar draws 466 o brosiectau, gyda chefnogaeth yn cyrraedd mwy na 390,000 o unigolion, dros 50,000 o fusnesau, a mwy na 23,000 o sefydliadau.
Tynnodd tystiolaeth gan yr Awdurdodau Arweiniol a’r partneriaid cyflenwi sylw at sawl thema sy’n gysylltiedig ag effeithiolrwydd cyflawni, gan gynnwys:
- Dulliau rhagweithiol o ymgysylltu â buddiolwyr
- prosiectau wedi’u cynllunio o amgylch anghenion lleol
- cynigion cymorth hyblyg
- Partneriaethau cyflawni cryf
- cydlynu rhwng sefydliadau
Archwiliodd y gwerthusiad hefyd sut y dylanwadodd strwythurau rhaglenni cenedlaethol ar ddarpariaeth leol. Roedd hyn yn cynnwys dadansoddiad o brosesau gwerthuso, dulliau contractio, canllawiau, trefniadau monitro, a pherthnasoedd rhwng llywodraeth ganolog, Awdurdodau Lleol Arweiniol, a sefydliadau cyflawni prosiectau.
Datblygodd Wavehill deipoleg fanwl o fathau o ymyrraeth ar draws y pedair blaenoriaeth fuddsoddi, gan alluogi dadansoddiad mwy manwl o ddulliau cyflawni a chanlyniadau. Mae’r gwaith hefyd yn tynnu ynghyd ddysgu o werthusiadau prosiect i nodi patrymau cyffredin mewn cyflawni llwyddiannus a heriau gweithredol rheolaidd.
Cyfrannodd y gwerthusiad dystiolaeth i gefnogi datblygiad Cronfa Ffyniant a Rennir y DU a thrafodaethau ehangach ynghylch rhaglenni twf lleol yn y dyfodol. Gadawodd gorff strwythuredig o ddysgu ar reoli rhaglenni, cyflawni partneriaeth, dulliau monitro, a dyluniad ymyrraeth sy’n ymateb yn lleol y gellid eu cymhwyso ar draws rhaglenni buddsoddi seiliedig ar leoedd yn y dyfodol.