Mae’r DU yn arweinydd byd-eang mewn ynni alltraeth, gyda 11GW o gapasiti wedi’i osod o ffermydd gwynt alltraeth gwaelod sefydlog yn bennaf. Mae sector ynni adnewyddadwy’r DU yn parhau i ddatblygu ac arloesi, tra bod yr hinsawdd a’r amodau morol (gwynt cyson, moroedd bas, a llanw mawr) o amgylch y DU yn gyfle naturiol i ynni adnewyddadwy ffynnu. Gyda hyn daw’r potensial ar gyfer manteision economaidd sylweddol y gellir eu gwireddu os caiff y cyfleoedd a gyflwynir gan y sector eu datblygu.
Datblygiadau fel y caniatâd diweddar a roddwyd ar gyfer Erebus, y fferm wynt alltraeth arnofiol gyntaf yng Nghymru dangos sut mae’r DU yn cynnal ei safle byd-eang o fewn y sector ynni adnewyddadwy ar y môr. Dylai’r cynllun hwn arwain at ddechrau defnyddio mwy o ffermydd gwynt ar y môr sy’n arnofio yn y Môr Celtaidd ochr yn ochr â thechnolegau ynni morol eraill o amgylch Cymru a’r DU.
Ynni adnewyddadwy alltraeth: cyd-destun polisi yn y DU.
Y Strategaeth Twf Glân, ac yn fwy diweddar Strategaeth Sero Net, egluro y bydd angen i’r DU ehangu ei defnydd o ynni adnewyddadwy yn sylweddol, ac yn enwedig ynni gwynt, er mwyn datblygu economi carbon isel. Strategaeth Diogelwch Ynni Prydain yn gosod targedau ar gyfer 50GW o ynni gwynt ar y môr erbyn 2030 tra yng Nghymru mae’r Cynllun Cenedlaethol yn nodi sut y gall y wlad wireddu ei photensial drwy drawsnewid i ddyfodol cynaliadwy wrth ategu mwy o gydraddoldeb a ffyniant sy’n cyd-fynd â’r allwedd Deddf Llesiant Cenedlaethau’r Dyfodol.
Er bod y targedau hyn yn ddefnyddiol wrth ddarparu ffocws, mae mwy y gallai’r Llywodraeth fod yn ei wneud trwy bolisi a chymhellion i annog a hwyluso datblygiad prosiectau ynni adnewyddadwy ar y môr o amgylch arfordir Ynysoedd Prydain.
Creu’r amodau i gefnogi manteision o’r sector ynni adnewyddadwy ar y môr.
Mae Wavehill wedi bod yn gweithio gydag amrywiaeth o gleientiaid ar wahanol gynlluniau sydd naill ai’n defnyddio ynni adnewyddadwy ar y môr yn uniongyrchol neu sy’n cefnogi arloesedd o fewn y sector. O ganlyniad, rydym yn datblygu gwerthfawrogiad o’r heriau cyffredin y mae’r sector yn eu hwynebu a’r rhwystrau i wireddu manteision i’r DU.
Heriau wrth ddefnyddio ynni adnewyddadwy ar y môr.
Un o’r heriau mwyaf o ran gwireddu manteision economaidd lleol yw’r gadwyn gyflenwi newydd yn y DU i gefnogi cyflawni prosiectau ar raddfa fawr.. Mae angen buddsoddiad sylweddol yn y porthladdoedd sydd agosaf at y lleoliadau addas ar gyfer llawer o dechnolegau ynni adnewyddadwy alltraeth er mwyn gallu cefnogi’r gwaith adeiladu a’r defnydd.. Mae ffermydd gwynt gwaelod sefydlog ac arnofiol ar y môr angen mannau gosod sylweddol a lle cydosod ar gyfer y tyrbinau a’r fflôts, tra bod angen dociau a cheiau ar gyfer defnyddio atebion technoleg forol.
Her allweddol arall i wireddu manteision economaidd mewn ardaloedd gwledig ac arfordirol yng Nghymru a’r DU yw diffyg cysylltiad grid a’r gofynion ar gyfer cysylltiadau gwasanaethadwy â safleoedd datblygu.. Mae angen gwneud mwy o fuddsoddiad gan y Llywodraeth i helpu i sicrhau bod opsiynau grid yn gwneud mwy o safleoedd yn ymarferol i greu swyddi a manteision yn y lleoliadau ymylol hyn..
Heriau i gefnogi sgiliau ac arloesedd
Mae Wavehill wedi cynnal nifer o astudiaethau effaith economaidd-gymdeithasol ar gyfer prosiectau gwynt alltraeth sefydlog ac arnofiol posibl ac mae’r gwaith hwn wedi tynnu sylw at yr angen i ddatblygu sgiliau mewn cymunedau arfordirol i gefnogi’r prosiectau hyn.
Mae nifer o ddatblygwyr wedi dechrau sefydlu perthnasoedd â cholegau a phrifysgolion mewn mannau fel Gogledd Cymru a Dyfnaint i gefnogi datblygu cyrsiau a dysgu, ond mae’r amser arweiniol i sicrhau prydlesi gwely’r môr, dylunio a chael prosiectau trwy gynllunio ac yna eu hadeiladu yn golygu na all datblygwyr ddarparu ar gyfer y galw am nifer fawr o brentisiaid a graddedigion. Mae hyn yn peryglu na fydd y sgiliau ar gael i ddiwallu’r galw yn y dyfodol a Mae angen cefnogaeth y llywodraeth i gyflymu cymeradwyaethau datblygu ac i baratoi addysg a hyfforddiant ar gyfer y newid carbon isel hwn..
Mae llawer o’r sgiliau sydd eu hangen mewn ynni adnewyddadwy ar y môr yn drosglwyddadwy o’r sector olew ac o weithio ar rigiau. Gallai hyn darparu cyfle pontio i lawer sy’n gweithio yn niwydiant olew a nwy Môr y Gogledd.
Ein gwerthusiad o’r Canolfan Ragoriaeth Peirianneg Ynni Morol Mae ORE Catapult wedi dangos yr enillion trawiadol sy’n cael eu gwneud o arloesedd yn y sector, ond mae hefyd yn tynnu sylw’n glir at anawsterau’r dirwedd ariannu ar gyfer prosiectau o’r fath, yn enwedig wrth i gyllid ERDF, Interreg a Horizon ddod i ben. Mae hyn hefyd wedi cael goblygiadau i’r sector prifysgolion ac ymchwil sy’n gwneud llawer i gefnogi’r diwydiannau sy’n datblygu hyn ac sydd hefyd yn ei chael hi’n anodd recriwtio staff ymchwil a oedd wedi bod yn dod o’r UE.. Mae angen cyllid newydd i barhau i gefnogi ymchwil a datblygu er mwyn i gadwyn gyflenwi ddomestig dyfu..
Manteision economaidd-gymdeithasol posibl
Pe bai’r heriau hyn yn cael eu goresgyn a’r targedau a osodwyd gan y Llywodraeth yn cael eu cyflawni, mae potensial am effaith economaidd sylweddol. Disgwylir i wynt alltraeth greu dros 31,000 o swyddi yn y DU erbyn 2030 yn uniongyrchol a thrwy gadwyni cyflenwi, gyda 22,000 o swyddi mewn ynni morol erbyn 2040. Yn bwysig, bydd llawer o’r swyddi hyn a’r Gwerth Ychwanegol Gros y byddant yn ei gynhyrchu mewn cymunedau arfordirol, yn aml mewn ardaloedd o’r wlad a adawyd ar ôl gan ddatblygiadau eraill.
Bydd rhai o’r manteision swyddi o dwf y diwydiant alltraeth i’w cael mewn sectorau eraill o’r gadwyn gyflenwi. Mae angen llawer iawn o weithgynhyrchu gwerth uchel nid yn unig ar gyfer y dechnoleg ynni adnewyddadwy sy’n cael ei defnyddio ond hefyd ar gyfer yr offer a’r llongau sydd eu hangen i wasanaethu’r prosiectau. Cefnogir arbenigeddau amgylcheddol yn ogystal â rolau peirianneg gwerth uchel a swyddi economi sylfaen mewn adeiladu, trafnidiaeth a digidol.
Mae llawer o gyfleoedd mewn ynni adnewyddadwy ar y môr y tu hwnt i gyrraedd targedau sero net y DU yn unig. Gellir cefnogi economïau lleol, yn enwedig mewn rhanbarthau arfordirol ymylol sydd ymhlith y meysydd sydd angen eu “lefelu i fyny” fwyaf. Gellir creu swyddi gwerth uchel, a gellir gwella neu ailhyfforddi sgiliau o sectorau eraill, gan osgoi diweithdra strwythurol o bosibl. I gyflawni hyn, mae angen meithrin yr amodau cywir gyda chefnogaeth gan bob lefel o Lywodraeth, gan dargedu’r maes twf hwn a buddsoddi i gyflawni’r targedau a osodwyd.
