Lansiwyd y rhaglen Mannau Lleol dros Natur (LPfN) yn 2020 i helpu cymunedau ledled Cymru i gael mynediad at ‘natur ar garreg eu drws’. Mae wedi canolbwyntio ar greu mannau sy’n cefnogi natur o fewn cymunedau, yn enwedig mewn ardaloedd trefol a chyffiniol, gyda ffocws penodol ar ardaloedd â mynediad cyfyngedig at natur, yn enwedig mewn cymunedau difreintiedig. Nid yw’r LPfN wedi bod yn rhagnodol ynghylch yr hyn y dylai ei gefnogi, yn hytrach mae’n hyrwyddo dull lle mae gweithgaredd yn cael ei ‘arwain gan y gymuned’.
Ers ei sefydlu, mae Wavehill wedi cynnal cyfres o werthusiadau annibynnol i ddangos effaith gymdeithasol a chymunedol y rhaglen hon. Fel rhan o’n gwerthusiad parhaus, fe wnaethom ddatblygu damcaniaeth newid i ddeall yn well sut mae’r rhaglen yn darparu buddion i gymunedau lleol.
Mannau Lleol ar gyfer Natur: Canfyddiadau’r adroddiad
Mae’r adroddiad yn tynnu ar ystod o ddata allbwn o’r gwahanol gynlluniau sy’n ffurfio LPfN. Mae hyn yn cynnwys:
-
nifer y mannau gwyrdd newydd a grëwyd, fel gerddi cymunedol a mentrau plannu coed.
-
nifer y gwirfoddolwyr sy’n ymwneud â phrosiectau a ariennir.
Mae’r ffigurau hyn yn helpu i ddangos maint a chyrhaeddiad gweithgareddau’r rhaglen.
Cyfleoedd ymgysylltu
Mae prosiectau a ariennir gan LPfN hefyd wedi cyfrannu at ac wedi galluogi lefelau uwch o ymgysylltiad cymdeithasol. Dangosir hyn drwy:
-
prosiectau sydd wedi meithrin partneriaethau â sefydliadau lleol. Mae hyn, yn ei dro, wedi cryfhau a gwella effaith a chynaliadwyedd y sefydliadau hyn.
-
cyfranogwyr sydd wedi adrodd am brofiadau cadarnhaol, yn enwedig o ran ymgysylltu â’r gymuned a lles, gyda llawer yn nodi gwelliannau mewn iechyd meddwl a chydlyniant cymdeithasol.
Mae ein dadansoddiad o adroddiadau prosiect a chyfweliadau â staff cyflawni yn tynnu sylw at y ffaith bod perchnogaeth a chydweithrediad cymunedol cryf yn ganolog i gyflawni prosiectau.
Gan mai adroddiad dros dro yw hwn, mae’r casgliadau’n rhai dros dro a gallant esblygu wrth i ni barhau i gasglu mwy o ddata a mewnwelediadau o brosiectau ledled Cymru. Edrychwn ymlaen at rannu canfyddiadau pellach yn y gwerthusiad terfynol.
I ddarllen yr adroddiad interim hwn: Gwerthusiad Mannau Lleol ar gyfer Natur: 2020 i 2025 | LLYW.CYMRU
