Roedd y Rhaglen Rhwydweithiau Cyfoedion yn fenter genedlaethol i gefnogi busnesau a lansiwyd ym mis Awst 2020 gan yr Adran Busnes, Ynni a Strategaeth Ddiwydiannol (BEIS) i gryfhau busnesau bach a chanolig (SMEs) ledled Lloegr. Wedi’i chyflwyno trwy 38 o Bartneriaethau Menter Lleol (LEPs), nod y rhaglen oedd gwella cynhyrchiant a gwydnwch busnesau bach a chanolig (SMEs).
Mabwysiadodd y rhaglen ddull “wedi’i gynllunio’n genedlaethol, ei gyflwyno’n lleol”, gan deilwra ei chyflwyno i ddiwallu anghenion busnesau lleol a strwythurau cymorth. Cafodd busnesau bach a chanolig eu grwpio’n garfannau yn ôl eu Cynllun Dysgu Gweithredol Lleol a chymryd rhan mewn Setiau Dysgu Gweithredu (ALS) rhithwir ochr yn ochr â diwrnod a hanner o hyfforddiant un-i-un wyneb yn wyneb. Addaswyd cyflwyno’r rhaglen hon i ddarparu cefnogaeth i fusnesau bach a chanolig mewn ymateb i’r heriau a achosir gan bandemig Covid-19 a daeth i ben ym mis Mawrth 2022.
Comisiynwyd Wavehill, mewn partneriaeth â BMG a’r Ganolfan Ymchwil Menter, i werthuso ail flwyddyn y Rhaglen Rhwydweithiau Cyfoedion yn ystod 2021–22. Asesodd y gwerthusiad berfformiad y rhaglen ar draws gwahanol feysydd LEP, adolygodd ei mecanweithiau cyflawni, a phrofodd y ddamcaniaeth newid a oedd yn sail i’w hamcanion. Roedd y nodau allweddol yn cynnwys pennu a oedd y rhaglen wedi cyflawni’r canlyniadau a fwriadwyd, megis cynhyrchiant a gwydnwch gwell ymhlith busnesau bach a chanolig, ac asesu ei dylanwad ar ymddygiadau busnes. O ystyried yr angen i’r rhaglen newid mewn ymateb i’r pandemig, daeth canlyniadau pellach sy’n gysylltiedig â chefnogaeth cyfoedion i fusnesau bach a chanolig a oedd yn cymryd rhan yn amlwg. Darparodd y canfyddiadau dystiolaeth hefyd i lywio penderfyniadau ariannu yn y dyfodol a chynllunio mentrau tebyg.
Datgelodd y gwerthusiad fod y rhaglen yn hynod effeithiol wrth ddarparu cymorth wedi’i deilwra i fusnesau bach a chanolig, yn enwedig yn ystod cyfnod o ansicrwydd economaidd. Drwy gyfuno dyluniad cenedlaethol cadarn â gweithrediad lleol hyblyg, llwyddodd y rhaglen i fynd i’r afael ag anghenion amrywiol busnesau ledled Lloegr. Nododd y gwerthusiad fod ei dull wedi cael derbyniad da gan bartneriaid cyflawni cenedlaethol a lleol, a ganmolodd y cydbwysedd rhwng dyluniad rhaglen ganolog a recriwtio a chyflenwi lleol.. Galluogodd ei ddefnydd o ddysgu gweithredol cydweithredol a hyfforddiant personol gyfranogwyr i wella eu cynhyrchiant, addasu i heriau newydd, ac adeiladu gwydnwch hirdymor.
Mae’r mewnwelediadau o werthusiad Wavehill yn tanlinellu gwerth y model “wedi’i gynllunio’n genedlaethol, wedi’i gyflwyno’n lleol” wrth daro cydbwysedd rhwng safonau rhaglen gyson ac addasrwydd i gyd-destunau lleol. Disgwylir i’r canfyddiadau hyn arwain datblygiad mentrau cymorth busnes yn y dyfodol, gan sicrhau manteision parhaus i fusnesau bach a chanolig a’r economi ehangach.
