Profi sut mae darpariaeth AB yn cefnogi newid net sero Cymru

Comisiynwyd Wavehill i adolygu’r ddarpariaeth sgiliau a hyfforddiant sero net bresennol ar draws darparwyr Addysg Bellach yng Nghymru. Helpodd yr ymchwil Lywodraeth Cymru i ddeall y cynnig presennol, bylchau sy’n dod i’r amlwg a’r heriau sy’n effeithio ar y ddarpariaeth wrth i Gymru symud ymlaen tuag at ei huchelgais o sero net.

Roedd  yr ymchwil yn seiliedig ar ymgynghoriad helaeth â cholegau, darparwyr hyfforddiant annibynnol, Partneriaethau Sgiliau Rhanbarthol a chynrychiolwyr y diwydiant. Archwiliodd sut yr oedd darpariaeth AB yn ymateb i anghenion economaidd a gweithlu sy’n newid, a lle roedd angen cydlyniaeth a buddsoddiad pellach.

Nododd yr ymchwil fod darparwyr AB wedi ymgorffori themâu sero net fwyfwy mewn darpariaeth arbenigol a phrif ffrwd. Roedd darpariaeth eisoes mewn darpariaeth sgiliau cysylltiedig, o hyfforddiant ôl-osod ac adeiladu newydd i ddarpariaeth sy’n gysylltiedig ag ynni adnewyddadwy a rheolaeth amgylcheddol. Mewn rhai achosion, roedd modiwlau cynaliadwyedd yn cael eu hadeiladu i mewn i gymwysterau presennol.

Fodd bynnag, tynnodd yr astudiaeth sylw hefyd at wahanol lefelau o barodrwydd ar draws y sector AB. Roedd rhai darparwyr wedi buddsoddi mewn canolfannau arbenigol, academïau a chyfleusterau newydd, tra bod eraill yn canolbwyntio ar addasu ac adolygu’r ddarpariaeth bresennol. Dangosodd ymgysylltiad â’r diwydiant a rhanddeiliaid hefyd fod y galw am hyfforddiant yn amrywio’n sylweddol rhwng sectorau, gan greu anghydbwysedd posibl rhwng galw a chyflenwad yn y tymor byr. Er bod pawb yn disgwyl y byddai angen sgiliau sero net, nid oedd llawer o fusnesau eto’n ceisio uwchsgilio eu staff gan greu heriau i’r colegau a oedd yn cynnal cyrsiau. Roedd ymwybyddiaeth is o sut y byddai sero net yn effeithio ar ofynion sgiliau’r gweithlu mewn rhai sectorau.

Nododd yr ymchwil sawl thema strategol sy’n llunio’r ddarpariaeth yn y dyfodol:

• yr angen am gydweithio cryfach rhwng darparwyr AB
• cyfeiriad polisi hirdymor cliriach
• ymwybyddiaeth well o lwybrau gyrfa sero net
• mwy o gefnogaeth i ailsgilio gweithwyr presennol
• ymgysylltiad mwy cyson rhwng y diwydiant a darparwyr.

Archwiliodd yr ymchwil enghreifftiau o arfer gorau o fannau eraill yn y DU ac Ewrop, gan gynnwys dulliau prentisiaethau, micro-gymwysterau ac academïau sero net arbenigol i roi cipolwg ar sut y gallai’r sector AB ei ddefnyddio i wella’r ddarpariaeth. Llywiodd y canfyddiadau drafodaethau ynghylch sut y gallai Llywodraeth Cymru a sefydliadau AB strwythuro ymatebion yn y dyfodol i’r galw a’r ddarpariaeth o sgiliau sero net. Atgyfnerthodd hefyd bwysigrwydd ysgogi galw cyflogwyr ochr yn ochr ag ehangu argaeledd cyrsiau, yn enwedig ymhlith busnesau bach a chanolig a sectorau mewn camau cynharach o’r cyfnod pontio.