Gwerthusiad cenedlaethol o Raglen Twf Lleol ERDF gwerth £3.2 biliwn

Penodwyd Wavehill a’n partneriaid, Winning Moves, Belmana, Hatch a CAG Consultants, ynghyd â’r cynghorwyr arbenigol Neil Evans ac Athro Stephen Roper, gan y Weinyddiaeth Tai, Cymunedau a Llywodraeth Leol (MHCLG) i gynnal gwerthusiad terfynol y gronfa.

Roedd y gwerthusiad ar raddfa fawr hwn yn cynnwys arolygon o 4,700 o fuddiolwyr, meta-ddadansoddiad o 260 o werthusiadau ar lefel prosiect, adolygiad helaeth o ddata ac ymgynghoriadau â rhanddeiliaid. Archwiliodd y gwaith y broses gyflawni, yr effaith, y gwerth am arian a pherfformiad y rhaglen ar draws deg blaenoriaeth fuddsoddi, gan helpu i ddangos sut yr oedd cyllid twf lleol ar raddfa fawr yn gweithredu mewn amgylchiadau economaidd newidiol.

Cynhyrchodd y gwerthusiad ystod o allbynnau a ddarparodd adnoddau gwerthfawr i gefnogi dylunio a chyflawni rhaglenni twf lleol yn y dyfodol:

• Gwersi i Ymarferwyr Twf Lleol – Cynhyrchodd y gwerthusiad gyfoeth o dystiolaeth yn amlygu’r hyn sy’n gweithio mewn gwahanol feysydd ymyriadau twf lleol. Mae’r canllaw hwn yn nodi 17 o wahanol fathau o ymyriadau a ariannwyd drwy ERDF. Ym mhob achos, mae’r canllaw yn amlinellu’r mathau o brosiectau a gyflawnwyd a’r gwersi a ddysgwyd o’n hadolygiad ar raddfa fawr o werthusiadau prosiectau. Mewn sawl adran o’r adroddiad ceir hefyd gyfraniadau gan y What Works Centre for Local Economic Growth, sy’n darparu cyd-destun ehangach ar y gwersi sy’n ymwneud â’r math hwnnw o ymyrraeth.

• Dadansoddiad o Gostau Uned Ymyriadau Twf Lleol – Mae’r papur hwn yn darparu cyfeirnod gwerthfawr ar gyfer pennu targedau allbynnau prosiectau yn y dyfodol. Mae hyn yn cynnwys allbynnau megis nifer y mentrau a gefnogwyd, cynnydd ychwanegol mewn cyflogaeth ac arwynebedd y tir a adferwyd. Mae’r papur yn nodi ffigurau cost fesul allbwnar draws amrywiaeth o brosiectau ERDF a ariannwyd a ddefnyddiodd y dangosyddion hyn. Ym mhob achos, mae’n dangos y canolrif, y chwartelau uchaf ac isaf, ynghyd â’r ystod lawn o gostau uned. Lle bo’n bosibl, cyflwynir costau uned canolrifol hefyd yn ôl math o brosiect a daearyddiaeth. Mae’r ffigurau hyn yn darparu meincnodau defnyddiol i ymarferwyr sy’n datblygu targedau priodol ar gyfer prosiectau twf lleol yn y dyfodol.

• Adroddiad Gwerthuso ERDF – Roedd y prif adroddiad gwerthuso yn cynnwys gwersi ar gyfer rheoli rhaglenni twf lleol, gan gynnwys:
• pwysigrwydd dewis a diffinio dangosyddion allbynnau a chanlyniadau yn glir
• datblygu offer casglu data a monitro cadarn
• sicrhau capasiti ac arbenigedd digonol ar gyfer rheoli rhaglenni
• sefydlu eglurder ynghylch yr amcanion a’r canlyniadau y bwriedir i’r cyllid eu cyflawni.

Mae’r adroddiad ar gael i’w ddarllen yma.