Gwersi ar werthuso prosiectau gweithredu cymdeithasol ieuenctid

Yn 2017, bu Comic Relief yn bartner gyda’r Gronfa #iwill i greu Cronfa Gweithredu Cymdeithasol Ieuenctid #iwill, sef cronfa o £2.4 miliwn a fyddai’n darparu cyfleoedd i bobl ifanc gymryd rhan mewn gweithredu cymdeithasol.

Mae Cronfa #iwill yn fuddsoddiad ar y cyd gwerth £54 miliwn gan Gronfa Gymunedol y Loteri Genedlaethol a’r Adran dros Ddiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS) i gefnogi pobl ifanc i gael mynediad at weithredu cymdeithasol o ansawdd uchel. Mae’n diffinio gweithredu cymdeithasol fel gweithgareddau megis ymgyrchu, codi arian a gwirfoddoli; ac mae pob un o’r rhain yn galluogi pobl ifanc i wneud gwahaniaeth yn eu cymunedau a datblygu eu sgiliau a’u gwybodaeth eu hunain.

Darparodd y Gronfa gyfleoedd i ystod eang o grwpiau heb gynrychiolaeth ddigonol gymryd rhan ac arwain mewn gwahanol brosiectau gweithredu cymdeithasol. Roedd y grwpiau targed yn cynnwys ffocws ar gynnwys dynion i gefnogi prosiectau. Gweithiodd y Gronfa hefyd gyda phobl ifanc ag anableddau a’r rhai o gefndiroedd economaidd-gymdeithasol difreintiedig. Ymgysylltodd prosiectau â gofalwyr ifanc yn ogystal â’r rhai sydd wedi profi’r system ofal. Cefnogodd y Gronfa hefyd geiswyr lloches a ffoaduriaid, yn ogystal â phobl ifanc sy’n ddigartref neu sydd mewn perygl o fod yn ddigartref.

Cafodd pob un o’r prosiectau hyn eu cyd-gynhyrchu gyda phobl ifanc o’r grwpiau hyn. Roedd y ffocws ar hyrwyddo ymgysylltu rhwng cyfoedion a phwysigrwydd meithrin ymddiriedaeth. Comisiynwyd Wavehill i werthuso’r effaith y mae partneriaeth #iwill wedi’i chael ar bobl ifanc a’u cymunedau, drwy’r ystod eang o brosiectau gwahanol y mae’r Gronfa wedi’u cefnogi. Drwy ein gwaith roeddem yn gallu archwilio strategaethau effeithiol ar gyfer cynnwys y grwpiau hyn sydd heb gynrychiolaeth ddigonol i ymgysylltu’n ystyrlon â mentrau gweithredu cymdeithasol ieuenctid.

Ein hymagwedd

Cefnogwyd cyfanswm o 16 o brosiectau ledled y DU gan y Gronfa. Er bod y weledigaeth graidd yn canolbwyntio ar alluogi gweithredu cymdeithasol ymhlith pobl ifanc, nid oedd fframwaith gwerthuso canolog ar waith ar ddechrau’r prosiect hwn. Roedd cyfyngiadau oherwydd pandemig Covid-19 wedi gwneud casglu data hyd yn oed yn fwy heriol. Yn hytrach na chynnal gwerthusiad traddodiadol, defnyddiodd Wavehill ddull sy’n canolbwyntio ar yr unigolyn er mwyn deall gwerth ac effaith y Gronfa hon ar y bobl ifanc a’r cymunedau dan sylw.

Gweithiwyd gyda phob un o’r 16 prosiect unigol i sefydlu’r ffordd orau o ymgysylltu â nhw a’u cyfranogwyr. Roedd hyn yn cynnwys cynnal arolygon, cyfweliadau a grwpiau ffocws. Roeddem am sicrhau bod pob person ifanc, a’r sefydliadau dan sylw, yn cael y cyfle i roi adborth mewn ffordd a oedd yn teimlo’n gyfforddus iddynt. Lluniwyd cronfa ddata ehangach gennym hefyd yn cwmpasu mesurau effaith allweddol er mwyn canfod y gwerth penodol a alluogwyd gan y Gronfa gyfan. Arweiniodd y dull hwn at well ymgysylltu gan y bobl ifanc a gymerodd ran yn y prosiect ac at fewnwelediadau cyfoethocach a helpodd i ddylanwadu ar gyfeiriad y rhaglen ehangach.

Effaith

Dangosodd ein gwerthusiad bwysigrwydd cynnwys pobl ifanc yn y broses gwneud penderfyniadau. O safbwynt sefydliadol, helpodd hyn y sefydliadau hyn i ddeall yn well y materion sy’n wynebu pobl ifanc, fel y gallent yn eu tro ddarparu cymorth mwy penodol i dderbynwyr eu prosiectau. Arweiniodd hefyd at well cyfraddau ymgysylltu ymhlith pobl ifanc ar draws y prosiectau a gyflwynwyd. I’r cyfranogwyr, arweiniodd hyn at gynnydd nodedig yn eu hyder, eu hunan-gred a’u llesiant. Fel etifeddiaeth i’r Gronfa hon, mae ein gwerthusiad yn dangos bod gweithredu cymdeithasol ystyrlon wedi parhau ymhlith llawer o’r bobl ifanc a gymerodd ran yn y prosiect hwn.