Presgripsiynu cymdeithasol a’i rôl wrth gryfhau iechyd a llesiant cymunedol

Comisiynwyd Wavehill gan yr Academi Genedlaethol ar gyfer Rhagnodi Cymdeithasol, Cyngor Celfyddydau Lloegr a phartneriaid cenedlaethol i werthuso Cronfa Cymunedau Ffyniannus, rhaglen gwerth £1.8 miliwn sy’n cefnogi prosiectau rhagnodi cymdeithasol dan arweiniad y gymuned ledled Lloegr.

Daeth y rhaglen â sefydliadau o’r sectorau celfyddydau, diwylliant, treftadaeth, natur, chwaraeon a gwirfoddol ynghyd i wella lles, cryfhau cysylltiadau cymunedol a chefnogi’r bobl yr effeithiwyd arnynt fwyaf gan bandemig COVID-19.

Fe wnaethom gynnal gwerthusiad annibynnol ar lefel y rhaglen, gan ddod â data monitro, gwybodaeth am gyfranogwyr, arolygon partneriaeth, ymgynghoriadau prosiect a thystiolaeth gwerthuso leol ynghyd. Asesodd y gwaith y ddarpariaeth ar draws 36 o brosiectau a ariannwyd, gan dynnu ar dystiolaeth o 121 o ymatebion partneriaid yn cynrychioli 114 o sefydliadau a data cyfranogwyr yn cwmpasu mwy na 5,000 o bobl.

Effaith

Cefnogodd y rhaglen tua 11,000 o gyfranogwyr trwy ystod amrywiol o weithgareddau cymunedol a ddarparwyd gan 36 o brosiectau, gan helpu pobl i gysylltu â chyfleoedd creadigol, corfforol, natur a lles.

Cynhaliodd prosiectau 3,722 o sesiynau, gyda 82% o’r cyfranogwyr a atgyfeiriwyd yn mynychu gweithgareddau er gwaethaf yr heriau a grëwyd gan y pandemig.
Roedd tua 34% o’r cyfranogwyr o gymunedau ethnig Du a lleiafrifol, adroddodd 45% am gyflwr iechyd neu anabledd hirdymor, ac roedd 39% yn byw yn rhai o gymunedau mwyaf difreintiedig Lloegr, gan ddangos bod y rhaglenni’n cyrraedd poblogaethau sy’n profi anghydraddoldebau iechyd.
Cryfhaodd y rhaglen systemau rhagnodi cymdeithasol lleol trwy gysylltu gwasanaethau iechyd, sefydliadau cymunedol a darparwyr gweithgareddau. Bu prosiectau’n gweithio gyda chyfartaledd o 13 o weithwyr cyswllt presgripsiynu cymdeithasol, gan helpu i wella llwybrau atgyfeirio lleol a denu bron i £1 miliwn o gyllid ychwanegol a chymorth mewn nwyddau.

Rhoddodd y gwerthusiad dystiolaeth i bartneriaid cenedlaethol ar sut y gall presgripsiynu cymdeithasol dan arweiniad y gymuned wella lles, cryfhau partneriaethau lleol a chefnogi dulliau mwy integredig o ran iechyd a chymorth cymunedol, gan helpu i lywio buddsoddiad a datblygu rhaglenni yn y dyfodol.

Mae’r adroddiad ar gael i’w ddarllen yma.