Canfod a all dyletswyddau’r Gymraeg lywio’r ffordd y gallai gwasanaethau gofal sylfaenol daparu gwasanaeth

Cyflwynwyd chwe dyletswydd yn 2019 fel gofynion gorfodol ar gyfer y sector, gan ganolbwyntio ar agweddau fel dogfennaeth ddwyieithog, llinynnau gwddf, a chofnodi dewis iaith. Nod y gwaith oedd dyfnhau dealltwriaeth o sut roedd y dyletswyddau hyn, ochr yn ochr â’r Cynnig Gweithredol, yn cael eu gweithredu’n ymarferol a’u profi gan randdeiliaid ar draws gofal sylfaenol.

Ategodd yr astudiaeth dystiolaeth o arolwg cynharach, a roddodd fewnwelediadau meintiol lefel uchel, gyda chyfres o gyfweliadau ansoddol manwl â phractisau a rhanddeiliaid allweddol eraill. Archwiliodd y cyfweliadau hyn arfer da, heriau gweithredu, hyfforddiant a chefnogaeth, a materion cysylltiedig. Ar y cyfan, cynhaliwyd 26 o gyfweliadau, ochr yn ochr ag adolygiad strwythuredig o ddata polisi ac arolwg presennol.

Cafodd y dystiolaeth ansoddol a meintiol ei syntheseiddio i mewn i adroddiad, a ddaeth i’r casgliad bod ymwybyddiaeth isel a gweithrediad anghyson o’r dyletswyddau. Nododd yr adroddiad argymhellion i gryfhau darpariaeth gwasanaethau gofal sylfaenol trwy gyfrwng y Gymraeg.