Creu ac adfer cynefinoedd i gefnogi adferiad rhywogaethau

Comisiynodd Cronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol, a gyflawnodd y Gronfa Goroesi Rhywogaethau ar ran Defra, Wavehill ym mis Gorffennaf 2024 i gynnal gwerthusiad annibynnol o’r rhaglen gwerth £25 miliwn. Cefnogodd y Gronfa Goroesi Rhywogaethau (SSF) 20 o brosiectau i greu ac adfer cynefinoedd er mwyn cefnogi adferiad rhywogaethau ledled Lloegr dros gyfnod o ddwy flynedd, rhwng mis Ebrill 2024 a mis Mawrth 2026.

Arweiniodd Wavehill y gwerthusiad proses ac effaith, gan gynnal ymweliadau safle hydredol, cyfweliadau, gweithdai ac asesiad o werth am arian. Arweiniodd Environment Systems yr asesiad ecolegol fel is-gontractwr. Datblygodd Wavehill ac Environment Systems ddull hefyd i asesu sut yr oedd gweithgareddau’r prosiectau wedi cyfrannu at darged statudol y DU ar gyfer cynefinoedd, gan gefnogi proses adrodd Defra ei hun drwy’r Dangosyddion Bioamrywiaeth. Adeiladodd y gwerthusiad ar waith blaenorol Wavehill ar Rownd 2 y Gronfa Her Adferiad Gwyrdd.

Prif ganfyddiadau

• Elwodd 4,800 hectar o gynefinoedd o weithgareddau’r prosiectau, gyda’r cyflawni’n cyflymu’n sylweddol ar ôl datrys oedi cynnar yn ymwneud â chaniatadau a recriwtio.
• Cafodd 197 o swyddi (135.7 CAL) eu creu neu eu cadw ar draws y prosiectau, gan adeiladu gallu cyflawni a barhaodd y tu hwnt i gyfnod y cyllid.
• Ymgysylltodd y prosiectau â thros 13,000 o wirfoddolwyr a 51,000 o gyfranogwyr drwy weithgareddau cadwraeth ymarferol, hyfforddiant a gweithgarwch allgymorth, gyda lefelau cyfranogiad yn cryfhau wrth i bartneriaethau lleol ddatblygu.

Disgwylir i ganfyddiadau ac argymhellion y gwerthusiad lywio’r gwaith o ddylunio rhaglenni adfer natur yn y dyfodol.

Mae’r adroddiad ar gael i’w ddarllen yma.