Airbus Endeavr: Astudiaeth achos prosiect

Mae’r rhaglen wedi cryfhau ecosystem ymchwil a busnesau bach a chanolig technoleg yng Nghymru, gan gyfrannu at biblinell ymchwil a thechnoleg Airbus yn ogystal â helpu i wreiddio ei bresenoldeb ledled Cymru. Mae’n fenter a ariennir ar y cyd rhwng Llywodraeth Cymru ac Airbus Defence and Space, gyda chefnogaeth Prifysgol Caerdydd a phartneriaid eraill.

Mae rhaglen Endeavr wedi esblygu dros y 15 mlynedd diwethaf o weithredu, ac mae Wavehill wedi bod yn rhan o sawl cam drwy werthuso’r ffordd y’i cyflwynir, gan helpu i ddangos ei heffeithiau a darparu argymhellion ar sut y gall y cynllun barhau i gael ei fireinio.

Ein hymagwedd

Yn 2021, cynhaliodd Wavehill werthusiad manwl o’r rhaglen. Yn 2024, fe wnaethom gynhyrchu adolygiad wedi’i ddiweddaru a oedd yn olrhain y cynnydd a wnaed yn erbyn ein hargymhellion yn 2021. Roedd ein hadolygiad yn cynnwys:

  • Damcaniaeth fanwl o newid. Amlinellodd hwn y rhesymeg dros y buddsoddiad gan Lywodraeth Cymru ac Airbus, y gweithgareddau a gyflawnir, yr allbynnau a’r canlyniadau disgwyliedig, a’r rhagdybiaethau sylfaenol.

  • Adolygiadau cyd-destunol. Asesodd hwn newidiadau mewn amodau economaidd a pholisi, gan gynnwys effeithiau Covid-19 a Brexit ar gyflawni rhaglenni.

  • Ymgynghoriadau. Cynhaliwyd y rhain gyda phartneriaid allweddol o Lywodraeth Cymru, Airbus, y byd academaidd, a busnesau bach a chanolig i asesu effeithiolrwydd ac effeithiau’r rhaglen.

  • Adolygiadau data rhaglenni. Meincnododd hyn brosesau’r rhaglen yn erbyn cynlluniau ymchwil ac arloesi eraill yn y DU i nodi gwersi ar gyfer eu cyflwyno yn y dyfodol.

Daeth y gwerthusiad i ben gyda set o ganfyddiadau allweddol ac argymhellion ar gyfer sut y gellid addasu’r rhaglen i wella ei heffeithlonrwydd a’i heffeithiolrwydd, er mwyn gwella a dogfennu effeithiau’r rhaglen yn well.

Yn 2024, gwnaethom adolygiad wedi’i ddiweddaru o’r rhaglen. Yn rhannol, profodd hyn i ba raddau yr oedd argymhellion blaenorol wedi’u gweithredu ac wedi bod yn effeithiol. Tynnodd hefyd nifer o argymhellion pellach allan ar gyfer cam nesaf y rhaglen.

Effaith

Roedd adolygiad 2021 yn cyd-daro ag ailgyfeirio rhaglen Endeavr. Chwaraeodd argymhellion Wavehills ran bwysig wrth lunio’r newidiadau; roedd llawer o’r addasiadau a weithredwyd yn ymateb yn uniongyrchol i argymhellion o’n hadolygiad ni.

Er enghraifft, dechreuodd y rhaglen alinio briffiau ymchwil yn agosach ag anghenion technegol Airbus, gan hwyluso datblygiad eiddo deallusol yn fwy effeithiol a chynyddu cyfranogiad arbenigwyr mewn gwneud penderfyniadau: argymhellion allweddol i gyd.

O ganlyniad, canfu adolygiad 2024 fod Rhaglen Endeavr wedi’i hintegreiddio’n ddyfnach i weithrediadau ehangach Airbus, gan arwain at fwy o debygolrwydd y byddai prosiectau’n cael eu mabwysiadu ym mhortffolio Airbus. Mae hyn, yn ei dro, wedi gwella effaith y rhaglen ar Airbus, economi Cymru, a’r dirwedd ymchwil.